Spin off - mô hình khởi nghiệp giàu tiềm năng nhưng thiếu lực đẩy

Tin khởi nghiệp Hoàng Hà
(KNT) - Mô hình doanh nghiệp Spin-off có đóng góp lớn cho mạng lưới khởi nghiệp tại nhiều quốc gia. Nhưng ở Việt Nam, mặc dù được nhiều doanh nghiệp quan tâm đầu tư nhưng mô hình này vẫn chỉ dừng lại ở dạng tiềm năng sơ khai và chưa có cơ chế hỗ trợ.
3733-japan
Nhật Bản là nước có nhiều chính sách hỗ trợ phát triển doanh nghiệp spin-off - Ảnh: Thenews Schonicle

Spin-off là mô hình khởi nghiệp tỷ USD tại nhiều quốc gia

Với mục tiêu xây dựng các chùm đổi mới mà hạt nhân là các doanh nghiệp spin-off, Canada đã thành lập các trung tâm công nghiệp vùng. Trong đó bao gồm cả các doanh nghiệp đổi mới, với nền tảng công nghệ tương lai như công nghệ vi sinh, công nghệ gen kết hợp công nghệ truyền thống như công nghệ ôtô với các trung tâm nghiên cứu lớn tại Windsor, với các chi nhánh lớn tại Michigan, London, Ontario.

Chính phủ nước này đã giao cho Hội đồng Nghiên cứu quốc gia, từ năm 1995, thành lập các công ty công nghệ mới trên cơ sở nguồn lực trí tuệ, công nghệ và tri thức sẵn có trong nước. Từ năm 1995 đến 2000, Hội đồng Nghiên cứu quốc gia đã thành lập mới 400 công ty công nghệ, có 40 công ty thuộc loại spin-off.

Đến nay Canada có khoảng 150 doanh nghiệp spin-off từ các phòng thí nghiệm quốc gia, trong đó có 110 doanh nghiệp do Hội đồng Nghiên cứu quốc gia gây dựng; 800 doanh nghiệp spin-off từ các trường đại học. Doanh thu hằng năm khoảng 250 tỉ USD và tạo 12.000 việc làm.

Trong khi đó, Chính phủ Nhật Bản ban hành nhiều văn bản luật và dưới luật để thể chế hóa và tạo các đòn bẩy khuyến khích hoạt động của các doanh nghiệp đổi mới. Đơn cử như chế độ đối xử đặc biệt về thuế, những chi phí cho R&D và kinh phí hỗ trợ từ những nguồn tự có nhằm đẩy mạnh hoạt động khoa học và công nghệ.

Ngoài ra là các đòn bẩy tài chính, thuế như ưu đãi đặc biệt tín dụng cho các doanh nghiệp tư nhân, sẵn sàng cấp 90% vốn để nghiên cứu cơ bản, vay vốn lãi suất ưu tiên 7%/năm và nếu thất bại không phải trả lãi; ưu tiên giảm thuế 25% với doanh nghiệp có nghiên cứu, đưa sản phẩm mới ra thị trường...

3948-1313047373019976411915204337948820948997949n-16081704046411009587546-crop-1608170492884299570815
Trong khi nhiều nước có cơ chế rõ ràng thì VN chưa có khung pháp lý cho hoạt động này - Ảnh: N.K.

Doanh nghiệp chờ đợi nhiều hơn sự hỗ trợ trực tiếp, chính xác

Tại Việt Nam, theo một chia sẻ của doanh nghiệp trong lĩnh vực sản xuất linh kiện cho ngành điện tử, các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp hiện nay không trúng, không hỗ trợ đúng cái doanh nghiệp cần.

Đơn cử, doanh nghiệp spin-off thường không có nhiều vốn, không có tài sản thế chấp nên không thể tiếp cận được vốn vay từ các ngân hàng. Nguồn vốn eo hẹp trong khi nhu cầu đầu tư lớn, nên doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong việc nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ vốn là nền tảng cốt lõi của các spin-off.

Hiện nay đã có một số quỹ hỗ trợ đổi mới khoa học - công nghệ, quỹ hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa, nhưng việc tiếp cận rất khó khăn, thủ tục phức tạp.

Theo đại diện Cục Công nghiệp (Bộ Công thương), do đây là mô hình khá mới mẻ, cộng thêm những hạn chế trong chính sách nên hiện nay mô hình này chưa phổ biến rộng rãi ở Việt Nam.

Thêm vào đó, nền tảng khoa học và công nghệ còn ở mức thấp nên chủ yếu các doanh nghiệp spin-off ở Việt Nam hiện nay đều được tách ra từ đội ngũ nhân lực có trình độ cao, học hỏi được công nghệ từ các doanh nghiệp FDI sau hàng chục năm lao động tại các công ty này.

Lãnh đạo Bộ Công thương đánh giá việc phát triển theo mô hình spin-off mang lại lợi thế về mặt công nghệ và thị trường.

Đặc biệt trong lĩnh vực công nghiệp hỗ trợ và công nghiệp chế biến chế tạo, các doanh nghiệp Việt Nam đều có quy mô nhỏ và vừa nên không có đủ nguồn vốn đầu tư vào các hoạt động R&D, mua sắm máy móc thiết bị chế tạo thử nghiệm sản phẩm.

Do đó, những doanh nghiệp phát triển theo mô hình spin-off giải quyết được bài toán về đầu tư hoạt động R&D trên cơ sở nhận được sự chuyển giao công nghệ từ các công ty FDI.

Chính các công ty FDI này có thể tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp này, hướng tới mục tiêu đáp ứng các tiêu chí, trở thành nhà cung ứng, từ đó gia tăng tỉ lệ nội địa hóa.

Với nền tảng cốt lõi là nghiên cứu khoa học gắn với ứng dụng, phát triển, mô hình spin-off đã phát triển tại Việt Nam khi các start-up lựa chọn khởi nghiệp. Thế nhưng đây là con đường có quá nhiều gian nan cần được hỗ trợ.

Tin nổi bật khởi nghiệp trẻ

Hà Nội khuyến khích kinh tế tư nhân khởi nghiệp sáng tạo

Hà Nội khuyến khích kinh tế tư nhân khởi nghiệp sáng tạo

(KNT) - Một trong những mục tiêu quan trọng của Thành phố Hà Nội những năm tới là tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh; khuyến khích đổi mới khởi nghiệp sáng tạo; phát triển cả về số lượng và chất lượng doanh nghiệp tư nhân.

"Thính - Góc ẩm thực Hà Nội" tại Đà Nẵng

"Thính - Góc ẩm thực Hà Nội" tại Đà Nẵng
KNT - Lang thang trên các con phố của Đà Nẵng bạn có thể bắt gặp rất nhiều món ăn vặt ngon của cả ba miền. Trong đó, phải kể đến những món ăn đặc trưng của Hà Nội như: Bún đậu mắm tôm, nem thính Nam Định, chả cốm, chả bắc hấp... là những món ăn đang được

"Thính - Góc ẩm thực Hà Nội" tại Đà Nẵng

"Thính - Góc ẩm thực Hà Nội" tại Đà Nẵng
KNT - Lang thang trên các con phố của Đà Nẵng bạn có thể bắt gặp rất nhiều món ăn vặt ngon của cả ba miền. Trong đó, phải kể đến những món ăn đặc trưng của Hà Nội như: Bún đậu mắm tôm, nem thính Nam Định, chả cốm, chả bắc hấp... là những món ăn đang được

Hà Nội khuyến khích kinh tế tư nhân khởi nghiệp sáng tạo

Hà Nội khuyến khích kinh tế tư nhân khởi nghiệp sáng tạo
(KNT) - Một trong những mục tiêu quan trọng của Thành phố Hà Nội những năm tới là tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh; khuyến khích đổi mới khởi nghiệp sáng tạo; phát triển cả về số lượng và chất lượng doanh nghiệp tư nhân.

M&A - Chẳng còn là xu thế khởi nghiệp con nhà giàu?

M&A - Chẳng còn là xu thế khởi nghiệp con nhà giàu?
(KNT) - Ảnh hưởng của đại dịch Covid-19 khiến cho rất nhiều các doanh nghiệp gặp vấn đề, thậm chí phá sản. Nhưng không riêng gì các ông lớn, với các Startup hoạt động mô hình M&A thì đây lại là một cơ hội vô cùng lớn.

9X nghỉ học từ năm nhất để theo đuổi ước mơ khởi nghiệp với xe hơi

9X nghỉ học từ năm nhất để theo đuổi ước mơ khởi nghiệp với xe hơi
(KNT) - Giữa một xã hội mà hầu hết ai cũng chọn con đường an toàn để bước đi thì việc lựa chọn nghỉ học từ năm nhất đại học để mơ về một giấc mơ lớn hơn, nhiều người hoài nghi, gọi đó là lập dị. Và Phùng Hữu Đức - CEO trẻ khởi nghiệp bằng niềm đam mê mãnh liệt với xe hơi cũng tự cho mình là một con người lập dị như thế.

Kiểm tra nguy cơ đột quỵ chỉ bằng một mẹo nhỏ

Kiểm tra nguy cơ đột quỵ chỉ bằng một mẹo nhỏ
(KNT) - Giữ thăng bằng khi co một chân trong vòng ít nhất 20 giây. Đây là một mẹo nhỏ được các nhà nghiên cứu Nhật Bản rút ra từ một nghiên cứu mới được đăng tải trên tạp chí chuyên ngành về đột quỵ.